Γεράσιμος Μπαλατσινός, “Ανάλυση Κόστους Ωφελειών για την εφαρμογή ορίου ταχύτητας 30 χλμ./ώρα σε όλες τις πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, Διπλωματική Εργασία, Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ, Μάρτιος 2026.

Σκοπός της παρούσας Διπλωματικής εργασίας είναι η Ανάλυση Κόστους Ωφελειών για την εφαρμογή ορίου ταχύτητας 30 χλμ./ώρα σε αστικές περιοχές των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε). Για την επίτευξη του στόχου, αναπτύχθηκε ένα μεθοδολογικό πλαίσιο δύο διακριτών αλλά συμπληρωματικών σταδίων: (1) στατιστική ανάλυση οδικών ατυχημάτων για την κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη σοβαρότητά τους στις χώρες της Ε.Ε. και (2) Ανάλυση Κόστους–Ωφελειών σε μακροσκοπικό επίπεδο για την αξιολόγηση της εφαρμογής ορίου ταχύτητας 30 χλμ./ώρα. Αρχικά, συγκεντρώθηκαν δεδομένα οδικών ατυχημάτων που καταγράφηκαν εντός του αστικού ιστού για τα έτη 2016-2022 για κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε., συμπεριλαμβάνοντας θανατηφόρα ατυχήματα, και με σοβαρά και ελαφρά τραυματισμένους. Για κάθε οδικό ατύχημα λήφθηκαν υπόψη επιπλέον μεταβλητές, για το έτος 2022, σχετικές με δημογραφικά χαρακτηριστικά (φύλο-ηλικία), το μέσο μετακίνησης και τις εξωτερικές συνθήκες (χρονικές, καιρικές, φωτισμού). Σε επόμενο βήμα, αξιοποιούνται τα δεδομένα για την ανάπτυξη δύο μαθηματικών μοντέλων λογιστικής παλινδρόμησης, σταθερών και τυχαίων επιδράσεων. Η σοβαρότητα των οδικών ατυχημάτων επηρεάζεται κυρίως από τον τύπο μεταφορικού μέσου, τις συνθήκες φωτισμού και την ηλικία, ενώ άλλοι παράγοντες έχουν μικρότερη αλλά σημαντική επίδραση. Επιπλέον, διαπιστώνεται σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. ως προς το βασικό επίπεδο κινδύνου.  Στη συνέχεια, μέσω της μεθόδου Ανάλυσης Κόστους Ωφελειών εξετάστηκε σε μακροσκοπικό ευρωπαϊκό επίπεδο η κοινωνικό-οικονομική σκοπιμότητα του ορίου ταχύτητας τα 30 χλμ./ ώρα. Η  ανάλυση πραγματοποιείται επιμέρους για  25 ευρωπαϊκές πόλεις που έχουν εφαρμόσει το εν λόγω μέτρο και συνολικά για την Ευρώπη με χρονικό ορίζοντα ανάλυσης το διάστημα: 2016-2034. Για τον υπολογισμό των ωφελειών λαμβάνεται υπόψη η μείωση  των νεκρών, σοβαρά και ελαφριά τραυματιών σε οδικά ατυχήματα, η μείωση σε κατανάλωση καυσίμου και η μείωση σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂). Στα κόστη υπολογίζονται το αρχικό κόστος επένδυσης, τα λειτουργικά κόστη και την επιβάρυνση στον χρόνο διαδρομής. Συμπεραίνεται ότι το όριο ταχύτητας των 30 χλμ./ ώρα είναι ένα οικονομικά βιώσιμο μέτρο σε επίπεδο Ευρώπης παρουσιάζοντας θετική Καθαρά Παρούσα Αξία (Economic Net Present Value- ENPV) ίση με περίπου 18 δισεκατομμύρια ευρώ αλλά και σε επίπεδο πόλης παρουσιάζοντας ΕΝPV από 90 εκατομμύρια ευρώ (Παρίσι) έως 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ (Λονδίνο).